گلاسه: در این مطلب از سری «کتاب بخوانیم» سه اثر ادبی داریم: یک رُمانک کوچک و عجیب و غریب، اما خواندنی از نویسنده‌ ای شورشی، یک مجموعه داستان جذاب در حوزه ادبیات پلیسی، و در نهایت یک داستان ایرانی و مشهور از نویسنده‌ ای جوان.

در بخش غیر ادبی، یک کتاب تاریخی و زندگینامه‌ ای درباره مشهورترین شخصیت بریتانیا در قرن بیستم را برایتان انتخاب کرده ایم، به همراه یک اثر خواندنی و مفید در حوزه روانشناسی کاربردی با محوریت «مشکلات شغلی». با گلاسه همراه باشید.

«چرچیل؛ قهرمان پیش‌ بینی ناپذیر» اثر «پاول ادیسون»

کتاب بخوانیم؛ چرچیل و «یک رُمانک»

وینستون چرچیل نیازی به معرفی ندارد، وی یکی از معدود سیاستمداران قرن بیستم بود که در زمانه‌ای بسیار دشوار:از هیچ به همه چیز رسید"، با درایت و بخت کشورش را از جنگی خانمان‌ سوز نجات داد و تبدیل به "قهرمان ملی بریتانیا" شد. اما "چرچیل، امروزه دیگر آن قهرمانی که تصور می‌ شد، نیست. نقایص، سستی‌ها و ضعف هایش موجب شده است وی به چهره‌ ای تبدیل شود که یاد و خاطره‌اش همچنان به میان ما بیاید و از او قهرمانی بسازد که در فرهنگ تقدس‌زدایی شده قرن حاضر، وی را نه به‌ عنوان اسطوره‌ ای مقدس، بلکه به‌ عنوان قهرمانی که چشم بر خطاهایش می‌ بندیم، بستاییم: قهرمانی با پای چوبین! "

این عبارت یکی از جملاتی است که به خوبی رویکرد و نگاه نویسنده کتاب «چرچیل؛ قهرمان پیش‌ بینی ناپذیر» را به "قهرمان ملی بریتانیا" نمایان می‌ کند. پاول ادیسون، کتاب خود را در هفت فصل به رشته تحریر در آورده است، کتابی که تصاویر بسیاری نیز به آن ضمیمه شده است. این کتاب ۲۹۱ صفحه‌ای با عناوین:جوان‌ ترین مرد اروپا، پیمان‌شکن، ناپلئون کوچک، مکتب چرچیل، «قمار آبرو، برد و باخت»، تولد قهرمان و صعود به عرش؛ به زوایای مختلف زندگی چرچیل می‌ پردازد، از زمان تولد تا صعود به عرش و شهرت.

کتاب با مروری بر تاریخچه خانوداگی چرچیل و اوضاع و احوال والدین وی آغاز میشود، کمی درباره تحصیلات چرچیل و نبوغش از همان نوجوانی و دانشکده افسری شرح می‌ دهد، سپس حضور او در چند جبهه جنگی و تمایلش به عضویت در مجلس عوام. فصل دوم به چرخش سیاسی چرچیل از حزب محافظه‌کار به سمت لیبرال‌ها و اخراج او از حزب اختصاص داده شده است که موجب شد وی در نهایت به وزارت کشور و دریاسالاری ارتقاء پیدا کند.

«ناپلئون کوچک» عنوانِ جذاب فصل سوم است که بیشتر بر دوران "فرماندهی چرچیل بر نیروی دریایی بریتانیا" و گسترش و نوسازی آن متمرکز شده است و نگاهی نیز به دوران و حوادث جنگ جهانی اول دارد. عملا کتاب از این فصل از اوج می‌ گیرد و تا پایان در اوج می‌ ماند. این کتاب به طور جدی و عمیق به "حواشی سیاست ورزی چرچیل و پیامد‌های تصمیمات وی" می‌ پردازد و در انتقاد از او و تصمیمات نادرستش یا خودشیفتگی فراوانش ابایی ندارد؛ خودشیفتگی که در عین موفقیت‌ های خیره کننده، موجب شکست‌ های غافلگیرکننده‌ ای برای چرچیل و بریتانیا شد.

چرچیل در ابتدای دهه ۵۰ در حالی که به هشتادسالگی نزدیک میشد مجددا نخست وزیر شد در حالی که شورِ سابق را نداشت، سمعک میزد، در بسیاری جلسات غائب بود و این بار به جای دشمنِ نازی، در حال جنگ با پیری و بیماری بود. شرح این نکات شخصی، اطلاعاتی از سیاست ورزی چرچیل در دوران پس از جنگ و پیری تا مرگ به همراه نگاه انتقادی و بی پیرایه نویسنده موجب شده است کتاب «چرچیل؛ قهرمان پیش بینی ناپذیر» به یکی از بهترین آثار زندگینامه‌ ای و تاریخی درباره یک چهره معاصر تبدیل شود که با گذشت زمان، امروز بهتر میتوان وجوه مثبت و منفی وی را بررسی و نقد کرد.

مترجم کتاب به جای ذکر تاریخ‌های میلادی در یک کارِ سخت و عجیب، برگردانِ شمسی آن‌ ها را ذکر کرده است که بسیار به متن و خوانشِ مخاطب آسیب وارد می‌ کند؛ هر چند جذابیت‌های کتاب برای علاقمندان به تاریخ بسیار متنوع و فراوان است و سرشار است از نکات خواندنی. چاپ پنجم کتاب «چرچیل؛ قهرمان پیش بینی ناپذیر» اثر پاول ادیسون با ترجمه «محسن عسکری جهقی» در سال ۱۳۹۸ در ۲۹۲ صفحه توسط نشر ثالث منتشر شد و با قیمت ۵۰.۰۰۰ تومان در دسترس علاقمندان به تاریخ معاصر می‌ باشد.


«یک رُمانک لمپن» اثر «روبرتو بولانیو»

کتاب بخوانیم؛ چرچیل و «یک رُمانک»

روبرتو بولانیو (۲۰۰۳-۱۹۵۳) نویسنده شیلیایی و از سرآمدان «دومین موج نو» در داستان‌ نویسی آمریکای جنوبی است. جوانی وی بیشتر به آوارگی و چپ زدگی گذشت، او بیشتر مشغول فعالیت‌ های سیاسی پراکنده و انجمن‌های ادبی چپ در کشور‌ های مختلفِ لاتین بود و علیه نویسندگانی بزرگ مانند گابریل گارسیا مارکز و ایزابل آلنده؛ تا جایی که از «رئالیسم جادویی» متنفر بود. دوران بلوغِ بولانیو سال‌ های پایانی عمر وی بود، هنگامی که درگیر بیماری بود، ازدواج کرده بود و ساکن اسپانیا شده بود. وی عملا پس از مرگش در جهان انگلیسی زبان شناخته شد، به تبع آن بیشترِ آثار بولانیو در سال‌ های اخیر به فارسی ترجمه شده است.

«یک رُمانک لمپن» آخرین اثر بولانیو است که در زمان حیات وی منتشر شد (سال ۲۰۰۲)، داستانی عجیب درباره خواهر و برادری که پدر و مادر خود را از دست داده‌ اند، زندگی سختی دارند و به دنبال راه‌ حلی هستند برای فرار از بار مشکلات فراوان زندگی، به خصوص مسائل مالی. داستان در خلاصه‌ ترین حالت ممکن روایت میشود، اما در عین حال مضمون عالی و غنای بالایی دارد؛ شروع آن بسیار ناگهانی و غریب و در عین حال جذاب است.

راویِ ماجرا دختری است که بسیار آشفته‌ حال و سرگردان است، اما در عین حال اصول مشخصی دارد و تا حدودی به اوضاع دنیای جدید خود (پس از یتیم شدن) واقف است هر چند بر خودش تسلط زیادی ندارد. برادر، در حال و هوای دیگری است و هنوز موقعیت جدید را درک نکرده در حالی که فقر محاصره‌ شان کرده است؛ تا اینکه برادر دو مهمانِ مهاجر هم به خانه می‌ آورد که مشخص نیست کیستند و چه رابطه‌ ای میان آنان در جریان است. همه مشکلات با ورود مهمانان بیشتر میشود و همزمان روایت نیز غنی‌تر میگردد. در نهایت این جمعِ چهار نفره، نیت میکنند مشکلات مالی خود را با اجرای نقشه‌ای عجیب برای سرقت از منزل فردی که سابقا بازیگری مشهور بوده است (به نام ماچیسته) حل کنند و بارِ اجرای نقشه بر دوشِ دختر است....

«یک رُمانک لمپن» مانند عنوانش کتابی است غریب که ناگهانی آغاز میشود، "در عین توصیف یک موقعیت غریب" فضایی قابل درک و واقع‌گرایانه دارد، پایان‌بندی مناسبی دارد، از نگاه یک راویِ زن به خوبی روایت میشود، روان است و تعلیق خوبی دارد و مضمون آن به خوبی در دلِ روایت تنیده شده است. «یک رُمانک لمپن» از آن داستان‌ هایی است که میتوانید یک نفس بخوانید و از خواندن آن لذت ببرید.

ترجمه فارسی «یک رُمانک لمپن» اثر روبرتو بولانیو از اسپانیایی توسط «مریم اسماعیل پور و وحید علیزاده رزازی» به خوبی و پاکیزگی صورت گرفته است و بسیار خوشخوان است. چاپ دوم این کتاب در ۹۶ صفحه در سال ۱۳۹۷ توسط نشر ماهی منتشر شد و با قیمت ۹.۰۰۰ تومان در دسترس علاقمندان می‌ باشد.


«سرباز رنگ پریده» اثر «سِر آرتور کانن دویل»

کتاب بخوانیم؛ چرچیل و «یک رُمانک»

در میان کارآگاهان ادبیات پلیسی، «شرلوک هولمز» یک نام خاص و درخشان است که بسیاری از مخاطبان سینما و ادبیات به آن دلبستگی و علاقه دارند. شرلوک هولمز، شخصیتی است که بیشترین تعداد فیلم و سریال بر محوریت وی ساخته شده است (بر اساس کتاب رکورد‌های گینس)؛ آثاری که گاه متوسط بوده و گاه بسیار عالی و جذاب. اما با وجود همه جذابیت‌های بصریِ سینما و تلویزیون، نمیتوان لذتِ خواندن داستان پلیسی را با محوریت این شخصیت انکار کرد و از دست داد.

سِر آرتور کانن دویل، نویسنده‌ ای بود که شرلوک هولمز را به جهانِ ادبیات معرفی کرد، او را به اوج رساند، حتی یکبار او را با سقوط از آبشار کُشت و در نهایت به دلیل اصرار مخاطبان و پرداخت‌های هنگفت ناشر، شرلوک را باز گرداند. این اتفاقی است که امروزه نیز در جهان ادبیات و سینما در حال تکرار است؛ شرلوک می‌ آید، جذب می‌ کند، می‌ رود و مجدد باز میگردد، اما همواره در طول قرن گذشته جذاب باقی مانده است. مهم‌ ترین برگ برنده‌ ی نویسنده از منظرِ ادبی، شخصیت گوشه‌ گیر، افسرده و ضد اجتماعی هولمز است. همه این‌ ها را می‌ توان در سرباز رنگ پریده یک بارِ دیگر تجربه کرد و از آن لذت برد.

نویسنده در کتاب «سرباز رنگ پریده» و شش داستان دیگر، سعی کرده است مانند همیشه داستانی معمایی و درگیر کننده را بر محوریت هولمز روایت نماید در حالی که شخصیت‌ های داستان و گره اصلی ماجرا طبق معمول در نهایت با هوش و ذکاوت خاص هولمز پیوند میخورد. روایت و داستان پردازی کانن دویل بسیار جذاب و نفس گیر است و از بهترین نمونه‌ های ادبی در ژانر خود؛ همه چیز آرام پیش می‌ رود و توصیف میشود و مخاطب را درگیر خود می‌نماید. نحوه روایت کانن دویل را میتوان به "تنیدن تار توسط یک عنکبوت" تشبیه کرد که مخاطب را به دام خود می‌ کشاند و معمولا پایان بندی‌های غافلگیرکننده‌ ای دارد. شخصیت‌ های منفی بسیار باور پذیرند و نماد‌ ها و نکات مشترک میان داستان‌ های مختلف هولمز بر جذابیت روایت‌ ها می‌ افزاید.

چاپ سوم کتاب «سرباز رنگ پریده و شش داستان دیگر» اثر «سِر آرتور کانن دویل» در سال ۱۳۹۸ توسط نشر هرمس با ترجمه «حشمت الله صباغی» در ۲۰۲ صفحه منتشر شد و با قیمت ۲۲.۰۰۰ تومان در دسترس علاقمندان به ادبیات پلیسی می‌ باشد


«یادت نرود که...» اثر «یاسمن خلیلی فرد»

کتاب بخوانیم؛ چرچیل و «یک رُمانک»

رمان «یادت نرود که...» نخستین رمان یاسمن خلیلی فرد است که دانش‌آموخته «کارگردانی سینما» در سطح کارشناسی ارشد می‌ باشد. داستان درباره مردی است میانسال به نام «کیوان» که پس از سال‌ ها دوری از ایران، از پاریس باز می‌ گردد. کیوان مردی است شکست خورده در تحصیلِ پزشکی که دوست داشته نویسنده باشد، اما در این کار نیز ناموفق بوده است، زندگی زناشویی و عاطفی‌ اش نیز بسیار ناگوار بوده است. شخصیت‌ های مختلف و متفاوتی به مرور به روایت حولِ شخصیت اصلی وارد میشوند و در ادامه شاهد نوعی بازگشت به اصل و تکامل روحی در شخصیت اصلی هستیم. در گذشته‌ی کیوان، زنی وجود داشته است به نام فروغ که تاثیر بسیاری بر وی داشته است. در ادامه داستان با تلاش و تقلا‌های شخصیت اصلی برای جبران خطا‌ های گذشته مواجه هستیم.

«یادت نرود که...» در واقع طرحی از یک فیلمنامه بوده است که نویسنده تصمیم گرفته است آن را در قالب رمان مجددا بازنویسی و منتشر کند. داستان در ظاهر یک روایت خطی و ساده است، اما فراز و نشیب‌های آن و مضامین نهفته در بطنِ آن قابل توجه و غنی است؛ به خصوص که شخصیت‌ های اصلی میانسال هستند و نویسنده جوان به خوبی توانسته است ذهنیات و دل مشغولی‌های آن‌ ها را به تصویر بکشد، مانند دغدغه‌ های میانسالی که عموما ریشه در گذشته انسان‌ ها دارند و نویسنده نشان میدهد که به خوبی با جنبه‌ های روحی و روانی انسان و مسائل وجدانی و عاطفی آشناست. این تسلطِ نویسنده به خوبی با جزئیات فراوان و توصیفات دقیق از احوالاتِ انسانی در قالب یک داستان ادبی همراه میشود، امری که در ادبیات نوین ایران کمتر شاهد هستیم و عموما شخصیت‌ ها در سطح و کلیشه باقی می‌ مانند و به لایه‌ های زیرین و عمیق آن‌ ها پرداخته نمیشود.

«یادت نرود که...» یکی از بهترین نمونه‌ های خلاقانه در حوزه ادبیات داستانی است که به مضمون "گذشته و بازگشت به آن" و نقش مهم خاطرات در زندگی کنونی انسان می‌ پردازد. شخصیت‌ های فرعی فراوانند و "قصه گویی صرف" وجه اصلی این رمان است که فارغ از سانتی مانتالیسم و لفاظی‌ های رایج نویسندگان این روز ها، راه خود را به ذهن مخاطب باز می‌ کند. هنر و ادبیات در بطن داستان حضوری جدی دارند و بعضا به آثار مهمی در این حوزه‌ ها اشاره میشود که نسبتا مرتبط‌اند. دیالوگ‌ های میان شخصیت‌ ها فراوان، طویل و متنوع است و نشان از تسلط نویسنده دارد و در خدمت باور پذیرترشدن شخصیت هاست. البته در جا‌هایی داستان مقداری کُند روایت میشود و بعضا وضعیت روزانه شخصیت‌ ها بسیار وسواس‌ گونه توصیف میشود در حالی که وجه جدیدی بر توصیفات قبلی اضافه نمی‌ گردد و این یکی از معدود نقد‌هایی است که میتوان بر روایت وارد کرد؛ هر چند کشش داستان و میل به خوانش آن تا پایان حفظ می‌ گردد.

«یادت نرود که...» اثر «یاسمن خلیلی فرد» در سال ۱۳۹۴ توسط «نشر چرخ» (از زیرمجموعه‌ های نشر چشمه) منتشر شد. چاپ هشتم این کتاب در سال ۱۳۹۸ در ۴۵۰ صفحه و با قیمت ۶۰.۰۰۰ تومان منتشر شد.


«آرامش در محیط کار» نوشته «سوفی مُرین»

کتاب بخوانیم؛ چرچیل و «یک رُمانک»

مجموعه کتاب‌ های «زندگی بهتر» زیر نظر «فردریک فانژه» روانپرشک مشهور فرانسوی منتشر می‌ شود. دو کتاب از این مجموعه با عنوان «زندگی مشترک جرات می‌ خواهد» و «مدیریت رفتار‌ های یکهویی» منتشر شده است. «آرامش در محیط کار» نوشته «سوفی مُرین» جدید ترین اثر از این مجموعه در حوزه "روانشناسی کاربردی" است که به محیط پراسترس کاری و نامنی‌های شغلی اختصاص یافته است. این کتاب بر اساس روایت‌ های کسانی نوشته شده که تحت استرس و فشار محیط کار در فرانسه به روان‌ درمانگر روی آورده‌ اند.

این کتاب سعی می‌ کند با توضیحات و توصیفاتی از مشکلات شغلی رایج به خصوص در ارتباط با زنان، علاوه بر ریشه یابی علل این مشکلات راه حل‌هایی نیز در اختیار مخاطب خود بگذارد تا در مقابل استرس ها، نابرابری‌ ها و فشار‌ های کاری بهتر مقاومت کند. نحوه ارتباط با دیگران و انتقاد یا تعریف کردن از آنان، نحوه مدیریت مشاجره‌ ها و نزاع‌های رایج در محیط‌ های کاری و رفتار‌ های پرخاشگرانه و مدیریت زمان از دیگر مسائل طرح شده در کتاب است.

«آرامش در محیط کار» فارغ از بعضی عبارات و مفاهیم رایج در حوزه روانشناسی و کار، حاوی مضامین عمیقی است که در نوع خود برای مخاطب جالب و قابل توجه خواهد بود. همچنین بعضی دستورالعمل‌ های آن مانند جملات جایگزینی که برای استفاده به جای جملات رایج در محیط کار پیشنهاد می‌ دهد می‌ تواند برای عامه مخاطبان بعضا بسیار مفید واقع شود. برگ برنده و نقظه قوت کتاب در ارجاعات آن به روایت‌ ها و مشکلات واقعی افراد می‌ باشد، هر چند بعضی تفاسیر فمینیستی در ریشه یابی‌ها و آسیب شناسی‌ ها باعث شده است روح کلی حاکم بر متن آسیب ببیند، اما در نهایت با یک کتاب خواندنی و مفید مرو به رو هستید.

چاپ نخست کتاب «آرامش در محیط کار» نوشته «سوفی مُرین» با ترجمه «مرجان گلریز» از فرانسه در سال ۱۳۹۸ توسط انتشارات شمعدونی منتشر شد و در ۲۰۰ صفحه با قیمت ۲۹.۰۰۰ تومان در دسترس علاقمندان می‌ باشد.