وبلاگ نمآوا - طاها افشین: ۳ آذر زادروز یکی از تاثیر گذارترین موزیسین‌های عصر حاضر است؛ هنرمندی که سفیر شایسته‌ ای برای موسیقی ایران است و بارها توانسته با دیگر فرهنگ‌ ها و البته با زبان موسیقی به گفتگو بنشیند.

کیهان کلهر علاوه بر همه آثار مهمی که از خود به‌ جای گذاشته و می‌ گذارد، توانست رویکرد تازه‌ ای بر نوازندگی کمانچه ارائه دهد و از این نظر نیز پیشتاز به‌ حساب می آید.

کلهر در حالی در آستانه پنجاه‌وپنج سالگی قرار دارد که همچنان از دیدگاه جنب‌وجوش و تکاپو در تجربه‌ های نو مانند همکاران جوان‌ تر از خودش عمل می‌ کند.

همکاری کیهان کلهر با گروه دستان آثار بی‌ نظیری چون «بوی نوروز» و «سفر به دیگر سو» را در پی داشت اما اولین کار مستقل او با خوانندگی استاد آواز ایران، محمدرضا شجریان همراه شد؛ و «شب، سکوت، کویر» به یکی از شاهکار های موسیقی نواحی تبدیل شد تا نام کیهان کلهر بیش‌ازپیش بر سر زبان بیافتد و امروز که تولد پنجاه‌ودوسالگی‌اش را جشن می‌ گیرد نه در ایران که در جهان، اهالی موسیقی او را به‌ خوبی می‌ شناسند.

شاید شرح زندگی و آثار او در این روز ها تکرار مکررات باشد و ازاین‌رو جذاب‌ تر است که با ما همراه شوید و مروری بر ده قطعه از بهترین قطعات او داشته باشیم. در این فهرست ده‌گانه هیچ رتبه‌بندی صورت نگرفته و قطعات صرفاً بر اساس آنچه در حافظه نگارنده بوده است مرتب‌شده است.

چهارنعل هزار اسب

آشنایی که کلهر با گروه جاده ابریشم باعث شد تا آلبومی از موسیقی متن این فیلم به بازار آید.

یکی از قطعات مهم و تاثیر گذار این آلبوم قطعه‌ ایست به نام «چهارنعل هزار اسب» قطعه‌ ای است که تمام و کمال تداعی‌کننده نام خود است و زیبایی یک تلفیق درست را به همراه دارد.

{$sepehr_code_3827}

در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی تصویر زیر کلیک کنید.

ده قطعه بی‌ نظیر از کیهان کلهر به بهانه زادروزش


طرقه

این قطعه برگرفته از یک افسانه قدیمی خراسانی است. طرقه نام پرنده‌ای است که عزم پرواز تا خورشید را می‌ کند و برای آنکه از سوختن در امان بماند باید هزار نام از خدا را حفظ کند و در طول رسیدن به خورشید آن‌ ها را ذکر کند که در آستانه رسیدن به مقصود نام هزارم را از یاد می‌ برد و می‌سوزد.

کیهان کلهر بر اساس این داستان چهارمضراب زیبایی را ساخته که در دو آلبوم «شب، سکوت، کویر» و «شهر خاموش» (به همراه کوارتت زهی) به بازار آمده است. این قطعه یکی از با احساس‌ ترین قطعات ساخته کلهر به‌ حساب می‌ آید.

{$sepehr_code_3828}

در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی تصویر زیر کلیک کنید.

ده قطعه بی‌ نظیر از کیهان کلهر به بهانه زادروزش


شوق

بازگشت به فرهنگ مادری و هم‌نشینی با نوازنده ارزنده‌ای چون علی‌اکبر مرادی سبب شد تا دو نوازی بی‌ نظیری در دستگاه نوا و بر اساس موسیقی مقامی کردستان شکل گیرد.

حاصل این هم‌نشینی آلبوم شاخصی شد با نام «در آیینه آسمان» و «شوق» یکی از شوریده‌ترین قطعات آن به‌ حساب می‌ آید.

{$sepehr_code_3829}

در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی تصویر زیر کلیک کنید.

ده قطعه بی‌ نظیر از کیهان کلهر به بهانه زادروزش


شهر خاموش

یکی از طولانی‌ ترین قطعات ساخته‌شده توسط کلهر است. این قطعه تلفیقی از بداهه‌نوازی و موسیقی از پیش نوشته است و بازتاب حالاتی چون خشم، ترس، درد است.

قطعه‌ ای که شایسته آن را شنید تا دربارهاش صحبت کرد. این قطعه به قربانیان فاجعه بمباران شیمیایی حلبچه تقدیم شد

{$sepehr_code_3830}

در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی تصویر زیر کلیک کنید.

ده قطعه بی‌ نظیر از کیهان کلهر به بهانه زادروزش


پرواز

یکی دیگر از تلفیق‌های ناب کیهان کلهر به‌ حساب می‌ آید. این قطعه که با مقدمه و تنظیم کالین جاکوپسن همراه شده بر اساس ملودی خراسان نگاشته شده و همانند یک پرواز بی فرود است.

مقدمه بسیار جذاب و هماهنگی سازها بی‌ نظیر است و کیهان کلهر نشان داده که در تلفیق موسیقی و رسیدن به بن‌مایه‌های مقامات بکر خراسانی کاملاً مجرب است. پیشنهاد می‌ کنم این قطعه و قطعه پیشین را با هدفون و در تاریکی مطلق بشنوید.

{$sepehr_code_3831}

در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی تصویر زیر کلیک کنید.

ده قطعه بی‌ نظیر از کیهان کلهر به بهانه زادروزش


ساز و آواز کُرد بیات

مگر می‌ شود از آثار کیهان کلهر بگوییم و از آن ساز و آواز بی‌ نظیر کُرد بیات (ره میخانه) با آواز جانانه شجریان بزرگ، سخنی به میان نیاید؟

آلبوم به‌ یاد ماندنی «بی تو بسر نمیشود» با همراهی شجریان، علیزاده، کلهر و همایون در سال‌ های انتشارش از خیل علاقه‌ مندان موسیقی سنتی بسیار دلبری کرد و پس از انتشار آن، این آواز به یکی از موجزترین ساز و آوازها مبدل شد.

{$sepehr_code_3832}

در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی تصویر زیر کلیک کنید.

ده قطعه بی‌ نظیر از کیهان کلهر به بهانه زادروزش


سرودی برای باران

ساز ابداعی شاه کمان با نظر کیهان کلهر ساخته شد تا بتواند بخشی از گستره صوتی نداشته‌ای سازهای زهی ایرانی را پوشش دهد.

اینکه این ساز تا چه اندازه در رسیدن به این هدف موفق بوده نیاز به زمان و اندوخته‌ی بیشتری از شنیده‌ های ما دارد اما قطعه «سرودی برای باران» یکی از شیرین‌ترین قطعات کلهر با این ساز تازه متولدشده است.

این قطعه در آلبوم «تنها خواهم ماند» آمده و علی بهرامی فر به همراه سنتورش هم‌نواز کیهان کلهر است. این دو نوازنده در این قطعه به‌اندازه یک ارکستر صدا می‌ دهند.

{$sepehr_code_3836}

در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی تصویر زیر کلیک کنید.

ده قطعه بی‌ نظیر از کیهان کلهر به بهانه زادروزش


سوار در صبح

اگر بنا داشتید تا طلوع صبح را در هر زمان از شبانه‌ روز تجربه کنید! این قطعه چهارگاه را از آلبوم «نخستین دیدار بامدادی» گوش دهید. نوگرایی تصویری عمومی از کیهان کلهر در اذهان است اما این قطعه نشان از تسلط بی‌ نظیر کلهر بر ردیف است.

قطعه سرزنده «سوار در صبح» نشاطِ ذاتی چهارگاه به‌ خوبی به تصویر می‌ کشد.

{$sepehr_code_3835}

در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی تصویر زیر کلیک کنید.

ده قطعه بی‌ نظیر از کیهان کلهر به بهانه زادروزش


آخ لیل و داخ لیل

انتخاب این قطعه که نه از ساخته‌ های کیهان کلهر است و نه در آلبومی منتشرشده تنها و تنها یک دلیل دارد و آن‌ هم حال خوب این موزیسین در اجرای این قطعه است.

«آخ لیل و داخ لیل» یکی از قطعات قدیمی کُردی است و جزو معدود دفعاتی است که صدای او با سازش همراه می‌ شود. این قطعه با همراهی بهنام سامانی اجراشده و هر دو نسخه صوتی و تصویری آن در فضای مجازی موجود است.

{$sepehr_code_3834}

در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی تصویر زیر کلیک کنید.

ده قطعه بی‌ نظیر از کیهان کلهر به بهانه زادروزش

اما بگذارید قطعه دهم را از هم‌اکنون به پیشواز برویم. سال گذشته کیهان کلهر هم‌نواز یک نوازنده آفریقایی با سازی عجیب شد که بخش‌ های کوتاهی از آن دسترس است. نوازندهای به نام تومانی دیاباته و سازی شبیه به چنگ به نام «کُرا»؛ و این فهرست ده‌گانه را با این امید به پایان می‌ بریم که به‌زودی شاهد انتشار این اثر از کیهان کلهر باشیم.