گلاسه: معمولاً غالب آثاری که در سال‌ های گذشته به جشنواره فیلم فجر راه یافتند، فیلم‌ های آپارتمانی بودند که موضوع اکثر آن‌ ها خیانت و موضوعات اجتماعی بود، اما خوشبختانه سینماگران در یکی، دو سال قبل نسبت به گذشته، به سمت ساخت آثار متنوع‌تری رفته‌ اند و فیلم‌ های مختلف در ژانر‌ های گوناگون در جشنواره فجر رونمایی می‌ شوند.

بنابر اخباری که از فیلم‌ های جدید سینماگران منتشر شده، پیش‌ بینی می‌ شود جشنواره سی‌وهشتم فجر یکی از متنوع‌ترین دوره‌ های جشنواره از لحاظ ژانری باشد. در ادامه، آثاری را که احتمالاً در جشنواره فجر امسال رونمایی خواهد شد، بر اساس ژانر آن‌ ها دسته‌بندی کرده‌ ایم.

اگرچه ممکن است هر کدام از این آثار به هر دلیل به جشنواره فجر نرسند، از فیلتر هیئت انتخاب آثار حاضر در جشنواره رد نشوند یا بر خلاف اخبار منتشرشده، ژانر دیگری داشته باشند، اما به هر حال واضح است که جشنواره فجر امسال، سفره‌ای رنگین و متنوع خواهد داشت.

اکشن

سفره رنگین فجر ۹۸

یکی از فیلم‌ هایی که فیلم برداری‌اش تقریباً در سکوت خبری انجام می‌ شود، «روز صفر» به کارگردانی سعید ملکان است. مدتی پیش اخباری غیر رسمی منتشر شد که این فیلم نوشته بهرام توکلی و سعید ملکان، به ماجرای دستگیری «عبدالمالک ریگی» می‌ پردازد و امیر جدیدی نقش یک مأمور اطلاعاتی را در این فیلم بازی می‌ کند که روابط عمومی فیلم اعلام کرد این موضوع را تأیید نمی‌ کند، اما اخبار را تکذیب هم نکرد.

اطلاعاتی که از «روز صفر» منتشر شده، می‌ گوید فیلم روایت‌گر یک اتفاق ملتهب است که در دوره معاصر اتفاق افتاد و با حضور بازیگر های خارجی در خارج از ایران هم فیلم برداری خواهد شد. چه قصه فیلم مشخصاً به دستگیری «ریگی» بپردازد و چه موضوع دیگری را درباره آن روایت کند، به هرحال ژانر اولین فیلم سعید ملکان، اکشن خواهد بود.


ملودرام

سفره رنگین فجر ۹۸

محمد حسین مهدویان جوان موفق سینمای ایران که در رقابت جشنواره فجر سال‌ های گذشته با دو قسمت تریلر سیاسی «ماجرای نیمروز» حاضر شده، امسال هم دست پر به جشنواره خواهد آمد و به سراغ یک سوژه حساس رفته است.

او ماجرای بمباران شیمیایی سردشت در سال ۶۶ را دستمایه روایت قصه «درخت گردو» کرده، اما ظاهراً نباید از این فیلم انتظار یک اثر سیاسی داشته باشیم، چون طبق اعلام مهدویان این فیلم بر خلاف آثار قبلی اش یک ملودرام است.

مهدویان نشان داده استعداد خاصی در روایت یک ماجرای واقعی در بستر قصه دارد، به همین دلیل «درخت گردو» نیز یکی از آثار مهم جشنواره امسال خواهد بود. حضور پیمان معادی و مهران مدیری در کنار یکدیگر و همکاری‌ شان با محمد حسین مهدویان هم از اتفاقات کنجکاوکننده خواهد بود.


سیاسی

سفره رنگین فجر ۹۸

امسال هم مانند سال گذشته که فیلم «دیدن این فیلم جرم است» در رقابت فجر حاضر بود، شاهد دو فیلم در ژانر سیاسی خواهیم بود. «خروج» و «لباس شخصی» که هردو محصول سازمان اوج هستند آثار سیاسی امسال جشنواره‌اند.

قصه فیلم «خروج» اثر ابراهیم حاتمی‌کیا، درباره ۱۲ کشاورز است که از گچساران به سمت دفتر ریاست جمهوری راه می‌ افتند تا اعتراض خود را به گوش رئیس‌ جمهور برسانند.

ابراهیم حاتمی‌کیا در این فیلم که بیشتر یک اثر سیاسی و اجتماعی ا‌ست، برای اولین بار سراغ ساخت فیلم اعتراضی علیه حاکمیت رفته. محصول جدید دیگر سازمان اوج یعنی «لباس شخصی» هم اولین تجربه امیرعباس ربیعی در زمینه ساخت فیلم سینمایی ا‌ست و ستاره یا بازیگر شناخته‌ شده‌ای در میان بازیگر های آن نیست. فیلم برداری هر دو فیلم همچنان ادامه دارد.


دفاع مقدس

سفره رنگین فجر ۹۸

در ژانر دفاع مقدس که تنها ژانر اختصاصی سینمای ایران محسوب می‌ شود، هر سال فیلم‌ های مختلفی ساخته می‌ شوند که گاهی هم جوایز مختلفی در جشنواره فجر کسب می‌ کنند.

مهرداد خوشبخت که سریال‌ های تلویزیونی مختلفی ساخته است، به تازگی فیلم «آبادان یازده ۶۰» را جلوی دوربین برده و این روز‌ها مشغول فیلم برداری این اثر است تا سازمان اوج در جشنواره فیلم فجر امسال، علاوه بر فیلم‌ های سیاسی‌اش یعنی «لباس شخصی» و «خروج»، یک نماینده دیگر هم در حوزه دفاع مقدس داشته باشد.

قصه این فیلم به آغاز جنگ تحمیلی می‌ پردازد و در خلاصه داستان آن هم آمده است: «مردم غیور آبادان، شهر در آستانه سقوط قرار گرفته است.» حسن معجونی، علیرضا کمالی و نادر سلیمانی در این فیلم که ۱۰ روز از آغاز فیلم برداری آن می‌ گذرد، حضور دارند.


کمدی

سفره رنگین فجر ۹۸

طی سال‌ های گذشته تجربه نشان داده معمولاً کارگردانانی که آثار کمدی می‌سازند، چندان راغب نیستند که در رقابت جشنواره فجر حاضر شوند و به همین دلیل فیلم‌ های کمدی حضور پررنگی در جشنواره ندارد، اما چند روز پیش خبر رسید که مسعود اطیابی تصمیم گرفته فرم حضور در جشنواره فجر را پر کند و با فیلم جدید خود به نام «انفرادی» به جشنواره بیاید.

چون ستاره‌ ای مانند رضا عطاران در فیلم حضور دارد، فارغ از این که فیلم در جشنواره فجر پذیرفته بشود یا نشود و در صورت حضور در این رقابت نظر مثبت یا منفی منتقدان را جلب کند یا نکند، در هر صورت در اکران عمومی، می‌ تواند شانس زیادی برای فروش داشته باشد. مهدی هاشمی و احمد مهران‌فر از دیگر بازیگر های این فیلم هستند. مسعود اطیابی آثاری مانند «تگزاس ۱ و ۲» و «اخلاقتو خوب کن» را در کارنامه دارد.


پلیسی

سفره رنگین فجر ۹۸

به طور کلی در سینمای ایران، کمتر آثاری در ژانر پلیسی و معمایی ساخته می‌ شود، اما در جشنواره فجر امسال از دو فیلم رونمایی خواهد شد که فضای پلیسی دارد. بهروز افخمی پس از پنج سال دوری از سینما، با یک داستان واقعی پلیسی احتمالاً در جشنواره فجر حضور دارد.

داستان این فیلم یعنی «کاغذ شطرنجی» در دهه ۶۰ می‌ گذرد و بر اساس خاطرات یک بازپرس جنایی به نام «ناصر بیگدلی» نوشته شده است. «روز بلوا» تازه‌ ترین ساخته بهروز شعیبی هم قصه یک استاد دانشگاه را روایت می‌ کند که از سوی پلیس اتهاماتی به او وارد و درگیر ماجرا‌هایی می‌ شود.

شاید نتوان فیلم «روز بلوا» را یک فیلم تمام معمایی و پلیسی به حساب آورد، اما به دلیل مایه‌های پلیسی که در قصه وجود دارد، ممکن است در ژانر پلیسی تولید شده باشد. بابک حمیدیان و لیلا زارع در «روز بلوا» بازی می‌ کنند.


تاریخی

سفره رنگین فجر ۹۸

هنوز مشخص نیست که فیلم «مست عشق» به کارگردانی حسن فتحی، برای حضور در جشنواره فجر آماده می‌ شود یا خیر، اما اگر این اثر در جشنواره امسال رونمایی شود، جای ژانر تاریخی را که معمولاً در سینمای ایران خالی است، پر خواهد کرد.

«مست عشق» از جهتی هم در آثار ژانر بیوگرافی دسته‌بندی می‌ شود و هم، چون قصه فیلم در برهه‌ای روایت می‌ شود که شمس تبریزی و مولانا با یکدیگر آشنا می‌ شوند، می‌ توان آن را در ژانر تاریخی به حساب آورد.

فتحی سابقه خوبی در زمینه ساخت آثار تاریخی مانند «روشن‌تر از خاموشی»، «مدار صفر درجه» و «شهرزاد» دارد و علاقه‌ مندان به سینما را نسبت به «مست عشق» امیدوار کرده. شهاب حسینی، پارسا پیروزفر و حسام منظور اکنون در کشور ترکیه، در کنار بازیگر های ترک فیلم، مشغول ایفای نقش در «مست عشق» هستند.


اجتماعی

سفره رنگین فجر ۹۸

هر چند که اجتماعی اصلاً ژانر نیست، اما در سینمای ایران جا افتاده و، چون این جا اکثر فیلم‌ ها موضوعاتی دارند که مربوط به مسائل اجتماعی است، می‌ تواند یک ژانر جداگانه شمرده شود.

چهار فیلم «خون شد»، «عامه‌ پسند»، «عنکبوت» و «شنای پروانه» آثاری هستند که احتمالاً نسبت به دیگر فیلم‌ هایی که از آن‌ ها نام بردیم، پیوند عمیق‌ تری با مسائل اجتماعی دارند و احتمالاً در این گونه قرار خواهند گرفت.

«خون شد» اثر مسعود کیمیایی داستان مردی است که برای به دست آوردن خانه و زندگی از دست رفته‌اش دچار مشکلاتی می‌ شود، «عامه‌ پسند» ساخته سهیل بیرقی فضایی زنانه دارد و با محوریت یک کاراکتر زن روایت می‌ شود، «عنکبوت» ساخته ابراهیم ایرج‌زاد به یک قاتل زنجیره‌ای می‌ پردازد و احتمالا مایه‌های روان شناسانه و اجتماعی خواهد داشت.


موزیکال

سفره رنگین فجر ۹۸

تعریف ژانر موزیکال در سینمای ایران با تعریف دقیق این ژانر متفاوت است. در سینمای آمریکا معمولاً به آثاری که کاراکتر‌ ها بیشتر دیالوگ‌ های شان را با زبان شعر بیان می‌ کنند، «موزیکال» گفته می‌ شود، اما در سینمای ایران، وقتی در یک فیلم موسیقی و آهنگ نقش پررنگی داشته باشد، آن اثر را موزیکال می‌ خوانند.

بنا بر این «لامینور» ساخته داریوش مهرجویی را مسامحتاً می‌ توان در این ژانر دانست. محوریت فیلم «لامینور» مانند «سنتوری» دیگر ساخته این کارگردان، یک نوازنده است، منتها این کاراکتر این بار یک زن است.

در فیلم پربازیگر «لامینور»، علاوه بر علی نصیریان، علی مصفا و پردیس احمدیه، خواننده موسیقی راک کاوه آفاق هم ایفای نقش کرده است. فیلم برداری این اثر به تازگی به پایان رسیده است و رضا درمیشیان تهیه‌ کنندگی آن را برعهده دارد.